PPWR w gastronomii. Co nowe przepisy oznaczają dla restauracji, kawiarni i cateringu?

Co zmienia się 12 sierpnia 2026 roku?

Tego dnia Rozporządzenie PPWR zaczyna być stosowane w całej Unii Europejskiej. Wiele jego szczegółowych wymagań zacznie obowiązywać dopiero w późniejszych latach.

Dla gastronomii data ta oznacza rozpoczęcie stosowania limitów PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

Właściciel lokalu powinien zadbać o zakup opakowań od dostawcy, który potrafi potwierdzić ich zgodność i udostępnić stosowną dokumentację.

12 sierpnia 2026 roku nie oznacza zakazu używania opakowań jednorazowych ani wymiany posiadanego asortymentu.

Klasyfikacja opakowań.

PPWR obejmuje wszystkie opakowania wykorzystywane w działalności gastronomicznej. Nie tylko te, które wydawane są klientom. Rozporządzenie rozróżnia kilka ich poziomów:

Kto jest kim w PPWR?

PPWR rozróżnia kilka ról w łańcuchu dostaw, a od tego, którą z nich pełni firma, zależą jej obowiązki.

Czy PPWR zakazuje wszystkich opakowań jednorazowych?

Nie. Rozporządzenie nie wprowadza ogólnego zakazu używania opakowań jednorazowych w gastronomii.

Od 1 stycznia 2030 roku zakazem objęte będą określone opakowania wykonane z tworzyw sztucznych, które stosowane są do podawania dań i napojów na miejscu. Mówimy zatem o sytuacji, w której klient konsumuje zamówione jedzenie lub napoje na miejscu, w lokalu.

Rozporządzenie wymienia tu między innymi plastikowe kubki, talerze, tacki, torby i pudełka. Znaczenie ma tu nie tylko fakt, że są to produkty jednorazowego użytku, ale również materiał, z którego są wykonane oraz sposób ich wykorzystania.

PPWR nie oznacza całkowitego odejścia od opakowań jednorazowych w gastronomii. Przepisy rozróżniają je nie tylko ze względu na materiał, ale także na sposób ich użycia. Zatem inaczej traktowane są opakowania, w których klienci spożywają posiłki na miejscu, a inaczej te przeznaczone do tzw. „wynosów”.

Co z opakowaniami na wynos?

PPWR nie wprowadza ogólnego zakazu korzystania z jednorazowych opakowań na wynos od 2030 roku. Pojemniki, kubki i torby na wynos nie znikną, ale będą musiały spełniać nowe wymagania. W praktyce dostawca opakowań będzie musiał potwierdzić, z czego wykonano dane opakowanie, czy nadaje się do recyklingu, czy nie użyto w nim zbędnej ilości materiału i czy jest prawidłowo oznakowane. Dla gastronomii oznacza to, że coraz ważniejsze będzie kupowanie opakowań od dostawcy, który potrafi pokazać dokumenty potwierdzające ich zgodność z PPWR.

Saszetki z ketchupem, cukrem, sosami i przyprawami.

Od 1 stycznia 2030 roku zakaz obejmie również określone jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych zawierające pojedyncze porcje dodatków do potraw, dżemów, sosów, zabielacza do kawy, cukru i przypraw stosowane w sektorze HoReCa.

Taki dodatek nadal będzie można jednak dołączyć do gotowego posiłku na wynos przeznaczonego do natychmiastowego spożycia bez dalszego przygotowania. W praktyce saszetka sosu leżąca do swobodnego wykorzystania w lokalu będzie traktowana inaczej niż saszetka dołączona do konkretnego zamówienia na wynos.

Hotele – koniec jednorazowych miniaturek kosmetycznych.

Od 1 stycznia 2030 roku zacznie obowiązywać również ważny zakaz dotyczący sektora hotelarskiego. Obejmie jednorazowe opakowania kosmetyków, produktów higieny osobistej i artykułów toaletowych stosowane przy indywidualnych rezerwacjach pokojów i przeznaczone do wyrzucenia przed przyjazdem kolejnych gości. W praktyce chodzi między innymi o małe butelki szamponu, płynu do mycia rąk czy balsamu oraz saszetki z kostkami mydła.

Dla hotelu oznacza to konieczność przygotowania innego sposobu udostępniania takich produktów gościom.

Jakich opakowań używanych w gastronomii dotyczy PPWR?

W kontekście gastronomii PPWR obejmuje opakowania wydawane klientom, takie jak kubki, pojemniki na wynos, tacki czy torby. PPWR dotyczy również opakowań używanych w dostawach i na zapleczu - kartony zbiorcze, folie transportowe oraz materiały wypełniające.

Przygotowując się do PPWR, warto więc spojrzeć na cały obieg opakowań w lokalu – od dostawy towaru, przez magazyn i kuchnię, aż po wydanie zamówienia klientowi. Przegląd nie powinien kończyć się na pudełkach i kubkach na wynos. Warto uwzględnić również kartony, folie i inne opakowania, w których towary trafiają do lokalu.

Opakowania wielokrotnego użytku.

Najpóźniej 12 lutego 2028 roku lokale sprzedające napoje lub gotową żywność na wynos będą musiały umożliwić klientowi otrzymanie zamówienia również w opakowaniu wielokrotnego użytku działającym w ramach systemu ponownego użycia. Tu jednak należy wspomnieć, że napis „wielorazowe” nie wystarczy, aby produkt został uznany za opakowanie wielokrotnego użytku.

Pojemnik wielokrotnego użytku musi być odpowiednio zaprojektowany, trwały i przystosowany do ponownego użycia w sposób bezpieczny i higieniczny. Niezbędne będzie również potwierdzenie „wielorazowości” w dokumentacji technicznej.

Kluczowy jest również sam system, który pozwala na ponowne wykorzystanie danego opakowania. Powinien obejmować zbieranie opakowań, ich przygotowanie do kolejnego użycia oraz ponowne wprowadzenie do obiegu. Sama większa trwałość pojemnika lub kubka nie wystarcza więc, aby uznać go za opakowanie wielokrotnego użytku w rozumieniu PPWR.

Taka opcja nie może być oferowana na gorszych warunkach ani w cenie wyższej niż ten sam produkt w opakowaniu jednorazowym. Z tego obowiązku PPWR zwalnia mikroprzedsiębiorstwa.

Własny kubek lub pojemnik klienta.

PPWR uwzględnia napełnianie pojemników należących do klientów. Najpóźniej 12 lutego 2027 roku lokale sprzedające napoje lub gotową żywność na wynos będą musiały mieć system umożliwiający klientowi skorzystanie z własnego kubka lub pojemnika. Klient korzystający z własnego pojemnika nie może z tego powodu zapłacić więcej ani otrzymać produktu na gorszych warunkach. Lokal będzie również musiał wyraźnie poinformować w punkcie sprzedaży o możliwości skorzystania z własnego pojemnika.

PPWR wprowadza taki obowiązek, ale nie określa szczegółowo, jak ma wyglądać cały proces. Kwestie te powinny być uregulowane w procedurach HACCP lokalu, zgodnie z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa żywności. Chodzi przede wszystkim o to, aby przyjęcie pojemnika od klienta nie stwarzało ryzyka zanieczyszczenia żywności. Przestrzeganie tych wymagań podlega nadzorowi Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Nowe oznaczenia na opakowaniach.

Rozporządzenie dąży do ujednolicenia oznaczeń stosowanych na opakowaniach w całej Unii Europejskiej. Chodzi o informowanie o użytym materiale i sposobie segregacji w sposób prosty i łatwy do rozpoznania, niezależnie od kraju, w którym dane opakowanie trafi do konsumentów.

Nowe oznaczenia nie pojawią się jednak od razu wraz z rozpoczęciem stosowania PPWR. Zharmonizowane etykiety na opakowaniach mają być stosowane od 12 sierpnia 2028 roku lub 24 miesiące od wejścia w życie odpowiedniego aktu wykonawczego, jeżeli ten termin będzie późniejszy. Podobny system oznaczeń obejmie pojemniki na odpady. W ich przypadku termin to 12 sierpnia 2028 roku lub 30 miesięcy od przyjęcia odpowiednich przepisów wykonawczych, jeżeli ta data będzie późniejsza.

PPWR przewiduje również możliwość przekazywania części informacji za pomocą kodu QR lub innego cyfrowego nośnika danych, np. informacji pomagających prawidłowo rozdzielić i wyrzucić poszczególne elementy opakowania.

Wygląd nowych oznaczeń nie został jeszcze ostatecznie ustalony. Producenci opakowań czy restauratorzy nie powinni tworzyć własnych symboli. Mogą one okazać się później niezgodne z systemem obowiązującym w Unii Europejskiej.

PFAS w opakowaniach do żywności.

12 sierpnia 2026 roku zaczynają obowiązywać limity zawartości PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

Dwa podobne papierowe pudełka mogą mieć inny skład. Nie ma możliwości, aby stwierdzić obecność PFAS w takim opakowaniu po jego wyglądzie. Właściciel lokalu nie będzie też badał kubków czy opakowań na burgery, dlatego powinien on używać produktów pochodzących od dostawców, którzy będą potrafić potwierdzić ich zgodność i przekazać wymagane informacje o ich składzie.

Samo określenie „papierowy”, „naturalny” czy „do kontaktu z żywnością” nie wystarczy, aby uznać opakowanie za zgodne z PPWR. Tu znaczenie będzie miała dokumentacja konkretnego produktu.

Co oznacza przydatność opakowania do recyklingu?

PPWR przewiduje klasy określające stopień przydatności opakowania do recyklingu.

• klasa A – opakowania wysoce recyklowalne (co najmniej 95% recyklowalności)
• klasa B – dobrze recyklowalne (co najmniej 80% recyklowalności)
• klasa C – recyklowalne (co najmniej 70% recyklowalności)

PPWR zakłada, że od 1 stycznia 2030 roku na rynek będą mogły trafiać wyłącznie opakowania spełniające wymagania klasy A, B lub C. Termin ten może jednak przesunąć się, jeżeli odpowiednie akty delegowane wejdą w życie później. Od 1 stycznia 2038 roku dopuszczone mają być już tylko opakowania należące do klas A i B.

Papierowe pudełko może mieć powłokę, plastikowe okienko, etykietę lub elementy połączone klejem. Nie można więc patrzeć wyłącznie na główny materiał, z którego wykonane jest opakowanie.

Dla lokalu gastronomicznego oznacza to przede wszystkim większe znaczenie informacji przekazywanych przez dostawcę. Sam wygląd opakowania czy określenie materiału nie wystarczy, aby ocenić jego przydatność do recyklingu.

Mniej zbędnego materiału i pustej przestrzeni.

PPWR wprowadza również ograniczenia dotyczące pustej przestrzeni. W przypadku opakowań zbiorczych, transportowych i stosowanych w e-commerce maksymalny współczynnik pustej przestrzeni ma wynosić 50%. Co ważne, do pustej przestrzeni zaliczane są również materiały wypełniające, takie jak papierowe ścinki, folia bąbelkowa czy wypełniacze piankowe. Obowiązek zacznie mieć zastosowanie od późniejszego z terminów: 1 stycznia 2030 roku lub trzy lata od wejścia w życie odpowiednich przepisów wykonawczych.

W gastronomii może to dotyczyć małej porcji zapakowanej w zbyt duże pudełko, zestawu diet umieszczonego w dużym kartonie, z dużą ilością wypełniaczy. Nie chodzi też o to, żeby za wszelką cenę wybierać jak najmniejsze opakowanie. Pojemnik musi zabezpieczać danie przed rozlaniem czy zgnieceniem, trzeba jednak unikać opakowań, w których dodatkowa pusta przestrzeń nie pełni żadnej funkcji. W przypadku opakowań handlowych, np. pudełka z porcją jedzenia, nie stosuje się tego samego limitu 50%, ale również obowiązuje zasada ograniczenia pustej przestrzeni do minimum niezbędnego dla zachowania funkcjonalności opakowania.

Kto odpowiada za zgodność opakowania?

Tu zakres odpowiedzialności zależy od tego, w jaki sposób opakowanie trafia do firmy i jaką rolę pełni przedsiębiorca.

Lokal gastronomiczny kupujący pojemniki od krajowego dostawcy jest w innej sytuacji niż sieć, która sprowadza je bezpośrednio spoza Unii Europejskiej. Inaczej wygląda też przypadek restauracji, która zamawia kubki, pudełka czy torby personalizowane własną marką.

Jeśli lokal kupuje gotowe opakowania od krajowego dostawcy, jego sytuacja jest inna niż sytuacja firmy, która samodzielnie sprowadza je spoza Unii Europejskiej. W takim przypadku przedsiębiorca może pełnić rolę importera i podlegać związanym z nią obowiązkom. Jeżeli natomiast zleca zaprojektowanie lub produkcję opakowań pod własną nazwą albo marką, co do zasady staje się ich wytwórcą. Wyjątek przewidziano między innymi dla opisanych wcześniej mikroprzedsiębiorstw.

O co pytać dostawcę opakowań?

Do tej pory przy wyborze pudełek czy kubków liczyły się tylko rozmiar, wygląd i oczywiście cena. PPWR sprawia, że jednym z kryteriów wyboru będzie posiadanie dokumentacji produktu. Nie oznacza to, że właściciel lokalu będzie musiał własnoręcznie ją przygotowywać. Musi on jednak wiedzieć, skąd pochodzi dany produkt i czy jego dostawca potrafi potwierdzić zgodność.

O jakie informacje zatem pytać?

• składu i konstrukcji opakowania,
• przydatności do recyklingu,
• zawartości surowców pochodzących z recyklingu,
• zgodności chemicznej,
• kompostowalności lub wielorazowości (jeśli dotyczy),
• oznakowania,
• deklaracji zgodności.

Szukając odpowiedniego opakowania, obok pytania „Czy macie pudełko o długości 23 cm?”, warto dodać „Czy macie do niego dokumentację i czy będzie zgodne z wymogami PPWR?”

Co ze starszymi zapasami?

Wejście kolejnych wymagań PPWR nie oznacza automatycznie konieczności wyrzucenia wszystkich opakowań znajdujących się w magazynie. Znaczenie ma moment, w którym dana partia została po raz pierwszy wprowadzona do obrotu w Unii Europejskiej, oraz termin rozpoczęcia stosowania konkretnego wymagania.

PPWR wskazuje, że opakowania wprowadzone do obrotu przed rozpoczęciem stosowania odpowiednich wymogów i znajdujące się już w magazynach dystrybutorów nie powinny musieć spełniać późniejszych wymagań dotyczących zrównoważoności i etykietowania.

W praktyce przy starszych zapasach warto więc ustalić z dostawcą, kiedy dana partia została wprowadzona do obrotu i którego konkretnego wymagania PPWR dotyczy zmiana.

Jak zacząć przygotowania do PPWR?

Na początku należy zrobić przegląd używanych opakowań. Zamiast od razu wymieniać je wszystkie, warto sprawdzić:

• co jest używane do konsumpcji na miejscu,
• co trafia do zamówień na wynos,
• które opakowania zawierają tworzywa sztuczne,
• czy lokal korzysta z jednoporcjowych saszetek i kubeczków z dodatkami,
• które opakowania są znakowane własną marką,
• czy coś jest sprowadzane bezpośrednio spoza Unii Europejskiej.

W lokalu gastronomicznym będzie to przegląd kubków, wieczek, pudełek, tacek, pojemników na sos, toreb i papierów do pakowania. W cateringu dochodzą kartony transportowe, opakowania dla diet i ilość pustej przestrzeni. W hotelu warto sprawdzić również opakowania używane w restauracji, room service oraz przy pojedynczych porcjach.

Najważniejsze daty PPWR dla HoReCa

FAQ